Tensioni i lartë: 5 ndryshime të vogla
Çfarë mund të bëni vetë para ilaqit, dhe kur ndryshimet e vogla nuk mjaftojnë, çfarë vjen pas. Pa frikë, pa minimizim.
Çfarë do të thotë "i lartë", me të vërtetë
Vlerat e tensionit nuk lexohen si një numër i vetëm. Lexohen si dy: sistolik (numri i parë, kur zemra shtypet) dhe diastolik (numri i dytë, kur zemra pushon).
- Normal: nën 120/80
- I rritur: 120 deri 129 / nën 80
- Hipertension faza 1: 130 deri 139 / 80 deri 89
- Hipertension faza 2: 140 e lart / 90 e lart
Nëse je në fazë 1 dhe nuk ke faktorë të tjerë risku (diabet, sëmundje veshkash, histori familjare e rëndë), pesë ndryshime të vogla mund ta zbresin tensionin për 5 deri 10 njësi pa ilaq. Ky është diferenca midis "duhet ilaq" dhe "ndoshta jo".
Pse heshtja e tensionit është e rrezikshme
Tensioni i lartë rrallë jep simptoma derisa ka shkaktuar dëme. Vetëm rreth 15% e pacientëve ndjejnë diçka. Pjesa tjetër e zbulon kur shkon për një ekzaminim tjetër, ose kur ka ndodhur diçka serioze (sulm zemre, atak cerebral). Kjo është arsyeja pse tensioni mbahet nën kontroll edhe pa simptoma.
"Vetëm 15% e pacientëve me tension të lartë ndjejnë diçka. Pjesa tjetër e zbulon kur ka ndodhur tashmë diçka serioze."
Pesë ndryshime që funksionojnë
1. Kripa, jo më shumë se 5 gramë në ditë
Një lugë çaji në ditë, e gjithë (përfshirë atë që është brenda bukës, djathit, salcës, dhe ushqimit të blerë). Zëvendëso me limon, hudhër, erëza, vaj ulliri. Brenda 3 javësh tensioni zbret 4 deri 6 njësi sistolike te shumica e pacientëve.
2. Lëvizje, 30 minuta, 5 herë në javë
Jo "stërvitje". Vetëm ecje me ritëm, ku mund të flasësh por jo të këndosh. Brenda 8 javësh, tensioni zbret 5 deri 8 njësi.
3. Pesha, minus 4 deri 5 kg nëse je mbi peshë
Çdo kilogram më pak në trup të mbi-peshës zbret tensionin për rreth 1 njësi. Edhe një rënie e vogël ka ndikim.
4. Alkooli, jo më shumë se 1 gotë verë në ditë
Për gratë, 1 gotë. Për burrat, 2. Më shumë rrit tensionin direkt; më pak nuk i bën dëm askujt që e mban masën.
5. Gjumi, 7 deri 8 orë, dhe pa apnea
Apnea e gjumit (ato pushimet e frymës gjatë natës) është një shkak i fshehur i hipertensionit. Nëse partneri yt thotë se gërhet fort dhe ndalon së frymëmarri, vlen testi i gjumit. Mund të bëhet brenda klinikës.
Kur ndryshimet nuk mjaftojnë
Nëse pas 3 muajve me 5 ndryshimet e mësipërme tensioni mbetet mbi 140/90, ose nëse ai është mbi 160/100 që në fillim, ilaqi është i nevojshëm. Nuk është dështim. Është mjekësi e mirë: trupi yt thjesht kërkon një mjet shtesë për të mbajtur tensionin atje ku duhet të jetë.
Konsulta kardiologjike në Luna përfshin EKG, matjen e tensionit në kushte standarde, ekokardiografi nëse ka indikacion, dhe një plan ndjekjeje me ose pa ilaq sipas nevojës.
Dr. Blerina Dida, Kardiologe
Luna Clinic, Tiranë